HD_kulturaniztasuna: Hizkuntza, hezkuntza eta bizitokia

2. astea: Hizkuntzaren didaktikaren oinarriak

Hizkuntza, hezkuntza eta bizitokia

Esteka honetako http://www.eitb.eus/eu/telebista/programak/herri-txiki-infernu-handi/bideoak/osoa/5394916/bideoa-haleema-agurainen-araba-bizi-den-16-urteko-pakistandarra/ bideoan agertzen den neska eredutzat har genezake.

Neska honek komunikatzeko tresna bakartzat izan du euskara. Ikaskideen artean euskara izango zen hizkuntza nagusia eta baita kalean ere, beraz modu natural batean ikasi du euskara. Bestelako izango zen egoera, ikaskideen arteko hizkuntza gehien bat gaztelera izan balitz eta euskara ikasgaiei lotutako tresna bakarrik. Nire ustez, euskara, ikasleen arteko komunikazio tresna izan behar luke eta elkarren artean modu natural batean erabiltzeko gai izan eta ez irakaslea begira dagoelako erabili behar duten hizkuntza bat bezala.

Kaixo Ainhoa,

Guztiz ados nago diozunarekin. Horregatik, irakasleok ere irakasteko orduan, kontuan hartu behar dugu lekuan lekuko egoera soziolinguistikoa. Nik ere honelako antzeko egoera bizi izan dut irakasle bezala. Ondarroako institutuan, herrian 8-10 hilabete zeramatzaten gazteak entzuterakoan, sinesgaitza iruditzen zitzaidan hain denbora gutxiz hizkuntza zelan ikasi zuten. Aldiz, Urretxu-Zumarragan edo Intxaurrondon (adibide bat jartzearren), HH2tik euskara hutsean eskolaratu diren nerabe asko eta asko ez dira gai euskaraz aritzeko. Azken hau ere sinesgaitza, noski.

Erakutsi abiapuntua

Kaixo Ainhoa,

Ados nago zurekin euskara, ikasleen arteko komunikazio tresna izan behar lukela esaten duzunean, eta hori izango litzateke ideala.Baina zuk esan bezala, lekuan lekuko egoera soziolinguistikoari beitu behar diogu. Beraz, egin behar da inguru guztiz erdaldunean bizi diren eta D ereduan dauden ikasleekin?

Nik lana egiten dudan eskolan, aurrez aipatu dudana gertatzen da; D ereduko eskola da (orain dela 5 urtetik edo) baina dauzkagun ikasleen ehuneko handiena inguru erdaldun batetik dator. Eskolako irakasle guztiok euskara bultzatzeko ahalegin biziak egiten ditugu, baina hala ere, gutxitan lortzen dugu ikasleen arteko komunikazio tresna izatea euskara.

Gelan gaudenean, hainbat teknika, jolas,... erabiltzen ditugueuskara bultzatzeko,baina azken batean ikasleak "derrigortzen" ari gara euskaraz egitera. Kasu honetan, hizkuntza komunikatzeko erabiltzen da, edukiak transmititzen diren bitartean, baina komunikazio indartua da.

Hizkuntzen didaktikari dagokionean, nire kasuan konturatu naiz, gertukoenak ditugun bi hizkuntzak (euskara eta gaztelania) irakasteko, ikuspegi gramatikala daukagu; gramatikan oinarritzen da gehienbat, eta garrantzi handia ematen zaio egiturari.

Ingelesean,aldiz, hizkuntza, komunikazio tresna bat bezala ulertzen da erabiltzen dugun metodologian. Beraz, ikuspegi dialektikoan kokatuko nuke; non garrantzitsuagoa den ikasleak beraien artean ulertzea, bakoitzaren jakintza indibiduala eta kolektiboa kontuan hartuz.

Kontraesana dirudi, ikasleek gehien menderatzen dituzten hizkuntzak irakaslean komunikazioa alde batera uztea eta aldiz, ingelesean, komunikazioari garrantzi handiagoa ematea.

Erakutsi abiapuntua

Arratsalde on:

Zenbat hausnartu dugu klaustroan honi buruz, etxean familiakoekin edo kuadrillan ditudan beste irakasleekin. Eta asko hitz egin ondoren, oraindik ere, soluzioak ihes egiten digu. Euskararen gaiari buruz ari naiz, Ingelesko irakaslea izan arren.

Suertatu egin zait, dena euskeraz irakasten den herri euskaldunetan, ikasleen ehuneko ikaragarri altu batek euren artean gaztelania erabiltzea etengabe, askotan irakasleekin ere. Irakasleak normala den moduan, euskeraz erantzun izan ohi dugu horrelakoetan, eta euskarara aldatzeko eskatu, baina askorentzat sakrifizio bat da.

Ez dakit nola heldu garen puntu honetara, baina bildur naiz biharko gazte askok ingelesa euskara baino hobeto menderatzea, dagoeneko zenbait eskoletan gertatzen den moduan.

Euskal hiztunak lortu nahi baditugu, garaia da, zonalde ez euskaldunetan, euskara benetan erabilgarri ikus dezaten, eta gramatika alde batera utziz, ahokotasuna askoz eta gehiago lantzen. Ulertzen dut kurrikulumak dioena bete egin behar dela, baina iruditzen zait, gramatikarekin tematzen bagara, azkenean ez gramatika ez hizkuntza bere osotasunean galduko dugula, eta hortara ezin gara arriesgatu.

Ziur naiz, bakoitzak gaiari buruzko ikuspegi bat izango dugula, eta gustura irakurriko nituzke zuen erantzunak.

Agur bero bat,

Intz Iriarte

Erakutsi abiapuntua

Kaixo denoi:

Guztiz ados nago hemen komentatu duzuenarekin. Nik ere itzelezko buru hausteak ditut, nire ikasleek euskaraz hitz egitea lortzeko.

Denetarik frogatu dut eta ez dut haiek gelan euskaraz hitz egitea lortzen. Nirekin ere, erderaz hitz egiten dute, nahiz eta egunero euskaraz hitz egiteko esan.

Azkenengo gauza egin dudana, euskaraz hitz egiten ahalegindu direnei diploma bat ematea izan da. Baina hala ere, ez ditut aurrerapenik ikusten.

Nire ustez, ezaugarri desberdinek eragina dute honetan, eta denak ez daude gure esku. Batetik dago, guk eskolan euskararen erabilera sustatzeko egiten ditugun ahalegin eta ekintza guztiak, bestetik, ikasle horiek euskarari ematen dien garrantzia (hau askotan familiatik jasotzen da) azkenik, ikaskideekin dituzten harreman motak eta ohiturak. Ez ba al zaizue inoiz gertatu, pertsona bat erderaz hitz egiten ezagutu duzuna, nahiz eta euskara jakin, beti hitz egiten duzula horrekin erderaz? Baita kontrakoa ere, euskaraz hitz egiten ezagutu duzun batekin, beti euskaraz hitz egiten duzu.

Hau ere, geure ikasleei gertatzen zaie, eta ohitura horiek aldatzea zaila da. Baina horiei, dituzten zailtasunak eta agian ere gramatikari ematen diogun gehiegizko garrantziak gehitzen zaizkie.

Zer egin honen aurrean? Nire aburuz, euskara modu naturalean transmititu, eta jarduera motibatzaileak erabili beharko ziren. Baina honek ez du beti funtzionatzen.

Honetaz gain, garrantzi handia eman beharko genion, akatsetatik ikasteari, eta nola ez, geure ikasleei beti hori transmititu. Askotan, ez dute hitz egin nahi, “txarto” egingo dutelako. Frakasoari duten beldur horri aurre egin behar diogu, agian, modurik onena, ikuspuntu dialektikoa erabiltzea izango litzateke.

Hurrengorarte.

Aintzane.

Erakutsi abiapuntua