Arratsalde on:

Aurreko astean tamalez ezin izan nuen Donostiara hurbildu, hori dela eta, lan pixkatxo bat gehiago egitea tokatuko zait, baina ez dioa axola.

Ikastaro honetan izena eman nuenean, ez negoen oso ziur zerrekin topatuko nintzen, horregatik asko eskertu ditut irakasleak proposatutako testu ezberdinak, gaiaren inguruan gutxinaka gutxinaka sakontzen joateko. 

Gaur, bi idatziei buruzko hasunarketa egin nahiko nuke.

Alde batetik, "Zer da, baina, kultura?". Bertan, atentzioa deitu dit Matrize sozio-kulturalaren kontzeptuak. Ulertu dudanaren arabera, pertsona orok txikitatik ezaugarri batzuk barneratzen ditugu arrazoi ezberdinengatik eta hauek guztiak gure mundua osatzen dute, edo testuak dioen bezela gure "kosmobisioa". Era honetara, ulergarria da, bi ikasle afrikarrek ez dituztela zergaitik ezaugarri berberak partekatu behar, eta askotan, kulturalki hitz eginda, hurbilago sentitzen dira Durangon bertan jaio den beste ikasle batekin, bere kontinente zein azal kolore bera duen gelakidearengatik. Gelan errealitate hau etengabe ikusten dut, baina egia esan ez nintzen orain arte gelditu pentsatzera ea hori zergaitik gerta litekeen. 

Beraz, ulertu dudanaren arabera, ikasleak euren artean erlazionatzeko orduan eta gizakiok orotara, besteekin identifikatuak sentitzen garenaren arabera, gerturatuko gara horiengana eta ez kulturalki eurekin erlazio gehiago edo gutxiago izanaren ondorioz.

Bestalde, Manuel Montañés Serranoren testua astunagoa egin zait. Bertan kulturaren asimilazioaz mintzo da, dibertsitatean elkarbizitzearekin aldenduz. Dena den, bertan ere, irakur dezakegu nola ikaslego inmigrantea ez den konpaktua, nola guztiak ezin ditugun berdin taldekatu, euren erlazionatzeko moduak oso ezberdinak baitira. Bertan, Montañesek, arrazoi ezberdinengatik bateraratuak izan diren etorkin ezberdinen errealitate bat kontatzen du. Irakurri dugunaren arabera, logikoena litzateke, hegoamerikarrak talde homogeneo bat eratzea, aldiz, ez zen hori gertatu, baizik eta taldekatzeak beste arrazoi batzuen arabera eman ziren, adibidez euren gaitasun ekonomikoarengatik. Hori gelako errealitatera eramaten badugu, berriro lehen testuan egindako hausnarketa berberera iritsiko giñake, ikasleak ez direla harremantzen euren kultura partekatzen duen norbaitekin, baizik eta beste zenbait ezaugarriengandik, kultura bat izanik, baina ez beti nagusiena.

Ostiral gaua baino lehen, kultura herrikoien testuari helduko diot, eta egingo dut nire ekarpentxoa. 

Bitartean gustatuko litzaidake zuen iritziak entzutea eta ea guztion artean foro hau dinamizatzea lortzen dugu.

Adeitasunez,

Intz Iriarte

Kaixo:

Nik ere Intzen moduan ez nuen aurrez aurreko saiora joaterik izan, baino badirudi bera baino zertxobait despistatuago nabilela, aipatu diguzun dokumentazioa irakurri ondoren, hausnarketak foro orokorrean egin hasi bainaiz.

Ikastaroaren gaia egunerokotasunarekin eta gaur egun bizi dugun errealitatearekin erabat erlazionatuta dagoela iruditzen zaidalako erabaki nuen ikastaroan izena ematea. Orain kontzeptuak landu eta gaiari heltzeko unea iritsia da!

Esanguratsua iruditu zait, kultura zer den planteatzerako garaian zein ikuspuntutik lantzen den. Irakurketa hauek egin ondoren, ohartu naiz eta bat nator zenbait kasutan kultura eta jatorri geografikoaren kontzeptua nahasteko joera dugula. Hau da, ikasgeletan kultur aniztasunaren trataera lantzen denean, gehienon joera jatorri geografiko desberdinetako ikasleak dauden geletan, beraien ohitura eta tradizioen inguruan hitz egitea izaten da. Honek ez lukeela horrela izan beharko argiago daukat, edo hau ez litzatekeela kultura lantzeko biderik aproposena. Honekin lotura, Intzek jarritako adibidearekin bat natorrela esatea besterik ez zait beratzen: “bi ikasle afrikarrek ez dituztela zergatik ezaugarri berberak partekatu behar …”

Honekin jarraituz, kultura bizitzeko modua bat bezala ikusten dut. Hau da, norberaren bizi ohiturek, afizio, ingurune, jaio den tokiak, momentuak, etab, osatu eta definitzen dutela.  

Lau kultura moten sailkapena egiten da. Kultura instituzionala, masa-kultura, kultura alternatiboa eta kultura herrikoia. Kulturaren sailkapenaren kasuan kontzeptu hauekin geratu naizela esan dezaket. Kultura herrikoia, ingurune batean mugitzen den zerbait da eta kolektiboaren eskura dago bere joeraren nondik norakoa. Kultura alternatiboa, kultura instituzionaletik edota masa-kulturatik aldendu nahi duen kultura da. Eta azkenik kultura instituzionala zein masa-kultura. Lehendabizikoaren kasuan estatuak finkatzen duena izango zen, diru laguntzak tarteko izaten direna. Bigarrengoa aldiz, gizartean dugun kontsumoarekin, merkatua finkatzeko bideratuago.

Amaitzeko, azken testuan integrazioaren inguruan ere aipamen batzuk egiten dira. Kasu honetan, bakoitzak hartzen duen jarreraren arabera, (A posizioa edo A ez posizioa), egoera ezberdinak bereizten dira. Ulertu dudanaren arabera esango nuke, segregazio eta desberdintze kontzeptuak integraziotik urrentzen direla, asimilazioa eta akulturazioa ez bezala. Adibide moduan esango nuke, etxe berean bizi diren bi pertsona, etxe berean bizi direlako ez dutela zertan integratuta egonik bata bestearekin. Hau da, bat etxera sartzean besteak alde egiten badu, etxe berean bizi arren ez dago inongo integraziorik.

Ondo izan,

Irati Imaz

Arratsalde on,

Hasteko primerako galdera iradokitu zait Zer da, baina, kultura?

Aurreko egunetan galdera irakurri eta jarraian aurkeztuko dizkizuedan pentsamenduetan murgilduta ibili naiz:

Lehendabiziko burutazioak

Zer den kultura? galdera ona! Dena eta ezer ez... ardoa edatea ere kultura dela saltzen diguten egunotan ez dakit ba nondik hasi niretzat kultura zer den esaten. KULTURA, hitz potoloa da hori, ez daukat aztarranik.

Bigarren saiakeran

Kultura eta kultur motak badaude, noski. Azpikultural deitzea otutzen zaidan kaleko jardunak ere kultura izango dira ba. Zera esan nahi dut, kultura herrikoitik gertu egon daitekeen baina mikroerrelitate bakoitzean sortzen diren bizi baldintzei egokiturikoak... (barkatu baina ez dut nahi bezala idaztea lortzen adierazi nahi dudana).

Kulturaren eta kulturen baitako bi testuak irakurri ostean

Hauek irakurri ahala oroitu nahiz unibertsitatean magisteritza ikasketen baitan elebitasuna gaiaren baitan Jexux Garay izeneko irakasleak pasioz beterik nola aurkezten zizkigun kultur asimilazio eta akulturizazio kontuak eta arrez gero nolako jakinmina dudan gai hauen inguruan. 

Harira joanez adierazi nahi dut Manuel Montañes Serranoren testua ikaragarri gustatu zaidala gure ikastaroa mamitzeko abiapuntu gisa izatea. Berau irakurrita otu zait maiz uste dugula leku beretik etorri izanagatik amankomuneko kultura partekatzaileak izan behar dutela atzerriko hainbat eta hainbat herrialdeetatik gure herri eta hirietara iristen direnak. Baina niri gertutik izandako esperientziek ez didate horrelakorik erakutsi, nahiz eta jakitun naizen esperientzia guzti horiek zori hutsa direla, une zehatz batean faktore zenbaezinez baldintzaturiko errealitate instanteak.

Iristen direnen artean, gure artean, iritsi eta bertakoen artean, globalizazioaren baitan... nabarmen arrakalatzen gaituena klase identifikazioa da tamalez, ez besterik. Montañesek idazten duen bezala "Pensar que el parentesco ha dejado paso a la meritocracia es una de las mejores falacias que la burguesía ha logrado vendernos". Sekulako egia iruditu zait, fikzio hutsa baita egun gure gizartean saltzen digutena: pertsona orok bere izardiz eginiko esfortzuak direla zio bakan eta ezinbesteko amesturiko edozein egoeratara igarotzeko. Eta hori ez da gero errealitatearekin talka egindakoan bizi ohi duguna.

Kaixo,

Garazi Alberdi naiz eta ingelesa eta frantsesa irakasten dut DBHn. Ezin izan nuen Donostiara joan, beraz, hona hemen nire ekarpena.

Ikastaroan izena ematearen arrazoietako bat orain dela lau urteko bizipen bat izan zen. Nire lehen ordezkapena zen institutu publiko batean eta neska marokoar bat zegoen nire frantseseko klasean. Nik aintzat hartu nuen Marokokoa zenez, frantses ezagutzak izango zituela, baina ez zen horrela izan. Horretaz aparte, Marokotik iritsi berria zen eta arabiera baino ez zekien, ez gaztelania, ez euskara, ez ingelesa… Izugarrizko erronka izan zen niretzat, izan ere, gure alfabetoa ere ez zekien. Nola edo hala moldatu nintzen, batez ere keinu eta argazkiekin, neskak ere bere partetik jarri zuen. 

Aurten ere beste erronka bat daukat, ijito bat klasean daukadalako. Bere kultura oso desberdina da, ijitoen balioak, bizitza ikusteko modua, etab. erabat desberdinak direlako. 

Ikastaroan izena eman nuenean, kultur aniztasuna atzerriko jendearekin lotzen nuen. Hau da, jatorri desberdina duten ikasleei hizkuntza irakasteko erronka bezala. Materialak arakatzen hasi naizenean, bi atalek deitu didate atentzioa: alde batetik, matrize soziokulturalen atalean, etiopiar eta ingelesaren arteko harremana. Hau da, hizkuntza ezaugarri batzuekin lotzea eta horregatik aurreiritziak izatea hizkuntza horrekin.

Beste alde batetik, kultura eta kulturen arteko aldeak. Informazio hori izan ez banu, ez nintzatekeen ondorio horretara iritsiko, hau da, urrunetik datorren ikasle bat eta hemengo beste batek kultura berekoak izatea, bai instituzionala, masa kultura, kultura alternatiboa eta kultura herrikoiak. 

Montañés-en testutik, parrafo honek atentzioa deitu dit: Establecer mecánicamente diferencias grupales de acuerdo con determinados lazos consanguíneos, de parentesco o afinidad, o lugar de origen es excesivamente simple, que no sencillo. La realidad es más compleja, que no necesariamente más complicada. 

Egia da erraza dela begi bistakoak diren ezaugarriez baliatuz taldekatzeak egitea eta errealitatea hori baino konplexuagoa dela. Hau da, jendea bere jatorrikoak direnekin elkartzea errazena da, baina, beraiekin kultura berdina konpartituko ote dute? 

Hurrengo batera arte,

Garazi

Kaixo!

Haur Hezkuntzako irakaslea naiz B ereduko eskola batean eta askori gertatu zaizuen moduan, "kultura" hitza jatorri geografikoaekin lotu izan dut. Testuak irakurri eta gero oker genbiltzala ohartu naiz. Nere eskolaren gehiengoa atzerritarrak dira, edo behintzat hemen jaioak baina guraso atzerritarrekin eta beti pentsatu izan dugu eskola "multikulturala" zela arrazoi horregatik. Aintzina hegoamerikarrak gehiengoak baina azken urteotan afrikar kopurua nabarmenki igo da. Beraz, izena eman nuen ikastaro honetan, aspalditik erronka daukagulako bertoko hizkuntzak (euskara eta gaztelera) irakasteko.

Haur Hezkuntzan adibidez, duela urte batzuk irakurketa eta idazketa euskaraz egiten zen, euskara maila, hiztegia etab. areagotuko zelakoan, baina Lehen Hezkuntzara pasatzean  gazteleraz egiten zuten eta euskara arloan hizkuntza (orokorrean) lantzen zen. Duela pare bat urte berriz, HHn gaztelaniaz ematen hasi ginen, ama hizkuntza gaztelera izanik errezago ikasiko zutelakoan, baina oraingo ikaslego gehiengoaren ama hizkuntza ez da gaztelera, ingelera edo frantsesa baizik. Beraz gai honen inguruan nahiko galduta gabiltzala uste dut. Ea ikastaroa amaitutakoan ideiaren bat argi ateratzen dudan!