Kaixo Amaia!

Eskerrik asko zure kezka hemen jartzeagatik! Saiatuko gara erantzun honen bidez kontua gehixeago argitzen:

• ULERMENA EGUNEROKOTASUNEAN. Zuk jarritako adibide horretan, gauza asko daude bistatik kanpo, normalean presente daudenak. Adibidez: nor ari da "berea ez den elkarrizketa bat" entzuten? Zergatik, zertarako? Ez al daki pertsona horrek ez dakiela dena? Ez al da interesgarria hori erabiltzea, dena ez dakiela gogorarazteko? Ez al da batzuetan jolas bat (edo jarduera jostagarri bat) elkarrizketa-atal bat entzunez gainerakoa inferitzea? Zertarako entzuten ditugu autobuseko elkarrizketak, partaideak ezagutzen ez baditugu? Zerk egiten du elkarrizketa horietatik abiatuz elkarrizketa berriak sortzea, elkarrizketa horretan aipatutako zenbait gauza komentatuz?... Gizakiok ez al gara liluragarriak????? ;-) Askotan, adibidez bi lagun topatu ditugu berriketan autobus geltokian, eta elkarrizketan sartzen gara baina bat-batean gure autobusa dator eta elkarrizketa amaitu gabe bagoaz autobusera, eta horrela elkarrizketak ez du hasierarik ez amaierarik izan zentzu diskurtsiboan.

Hamaika egoera sortzen zaizkigu egunero-egunero, zeinetan ez dugun informazio osatua eta gure burua oso azkarra izaten da hutsuneak betetzen, nahiz eta askotan nahasten den orokorrean oso "sistema eraginkorra" izaten da!

Trebetasun horiek landu egin behar dira bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan, askotan ikasleak frustratzen direlako "ez dutelako dena ulertu", eta kulturaren arabera ere, elkarrizketetan sartzeko, parte hartzeko eta irteteko moduak desberdinak dira.

• ULERMENA TESTU AKADEMIKOETAN. Adibide honetan, berez ez dago ulermen sakona lantzeko modurik:

Ugaztunak (Mammalia) ugatz-guruinak eta ilea duten ornodunen talde amniota homeotermoa da. Gehienak lurtarrak badira ere, badaude espezie urtarrak (zetazeoak, fokak...). Talde honetako 6.000 espezie baino gehiago ezagutzen dira, 1.200 genero, 152 familia eta 46 ordenatan banaturik, eta hainbat izaera eta forma har ditzakete. Bere tamaina 4 cm-tik hasi eta 30 metrorainokoa (baleak, esaterako) izan daiteke. Azala ilez estalita izan ohi dute gehienetan, eta gorputzeko tenperatura konstante eta altua daukate. Lau gorputz-adarrez osatuta daude gehienetan, eta arnasa beti biriketatik hartzen dute.
Egin dezakezun gauza bakarra errepikatzea da, "buruz ikastea". Ezin duzu ezer eraiki eta ezin duzu ezer interpretatu. Gehienez ere, hiztegian begiratu beharko duzu hainbat hitzen esanahia argitzeko, baina ezin duzu "ulertu", elaborazio itxia duelako. Ezin zara egon ez ados eta ez desados. Hau oso ulermen pobrea da eta soilik balio du eduki jakin bat ezagutzera emateko (ezagutzaren transmisioa). Lantzen ditugun testu akademiko gehienak horrelakoak badira, literaltasunarekiko mendetasuna baino ez dugu landuko.

Beste testu honetan, aldiz, jende gehienak eduki dezake zeresana:

Puntu honetara iritsita, iradokitzen dugu ez hitz egitea pobreziari buruz, pobreziei buruz baizik, pluralean. Izan ere, singularrean hitz eginda, diru sarrera jakin batera iristen ez den jende multzoari buruz ari gara. Horregatik, pluralean hitz eginda (pobreziak), argitzen dugu ez garela egoera ekonomikoaz ari soilik, alegia, hilabete bukaeran diru gehiago edo gutxiago edukitzeari buruz, egoki asebeteta ez dagoen edozein giza-beharren eskasiak erakusten duelako giza-pobrezia (...).

Adibidez, eztabaida daiteke ze pobrezia-mota dauden, zein ezagutzen ditugun, zergatik ari gara pobreziari buruz hitz egiten hizkuntzen irakaskuntzari buruzko ikastaro batean, zertan laguntzen dit testu honek nire bizitzan... Testua irekiagoa da eta ez da horregatik sinpleagoa (gai mamitsu bat da) baina bai xumea eta konplexua aldi berean. Xumea da erraza delako zerbait ulertzea, eta konplexua da, paragrafo txiki batekin eztabaida ugari sor daitezkeelako, zentzu askotakoak.

Espero dugu adibide honekin gauzak gehiago argitu izana, edo agian gehiago korapilatzea kontua, jeje.